Ali Burak Özkaya, BSc, PhD

İzmir Ekonomi Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Tıbbi Biyokimya alanında öğretim üyesiyim. Araştırmalarım temel olarak kanser biyolojisi ve metabolizması, klinik öncesi araştırmalarda kanıt kalitesi ve yaşam bilimleri eğitimi üzerine yoğunlaşıyor. Son yıllarda bunlara üretken yapay zekânın eğitimde kullanımı, AI okuryazarlığı ve değerlendirme konuları da eklendi.

Bilimsel Çalışmalar

Biyokimya eğitimime 2002 yılında Ege Üniversitesi’nde başladım. 2006-2009 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde yüksek lisans yaptım. Bu dönemde kanser biyolojisi, hücre kültürü ve moleküler biyoloji teknikleri üzerine çalıştım; aynı zamanda araştırma projesi ve bilimsel makale hazırlama konusunda ilk deneyimlerimi kazandım.

Yüksek lisans sonrasında yaklaşık bir yıl MD Anderson Cancer Center’da araştırmacı olarak çalıştım. Pankreas kanserinde otofaji ile ilişkili proteinlerin terapötik hedef olma potansiyelini inceleyen projelerde görev aldım ve hücre kültüründen hayvan modellerine uzanan farklı deneysel sistemlerle çalışma deneyimi kazandım.

2010 yılında Türkiye’ye dönerek Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde doktora eğitimime başladım. Doktora çalışmalarımda özellikle kanser metabolizması ve hücre içi asetil-KoA kompartmantalizasyonu üzerine yoğunlaştım. Tez projem TÜBİTAK tarafından desteklendi. Bu süreçte araştırma tasarımı, proje ve bütçe yönetimi ile farklı deneysel modellerin kullanımı konusunda deneyim kazandım. Uluslararası IntenC projesi kapsamında Ulm Üniversitesi’nde transgenik hayvan modelleriyle de çalıştım.

Doktoramı tamamladıktan sonra bir süre ilaç AR-GE sektöründe araştırmacı olarak çalıştım. 2016 yılında İzmir Ekonomi Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin kuruluş sürecinde akademiye geri döndüm.

Araştırmalarımın önemli bir kısmı halen kanser hücre metabolizması ve redoks biyolojisi üzerine. Hücrelerin metabolik gereksinimlerinin ve stres yanıtlarının kanser tedavisine nasıl hedef oluşturabileceğini farklı hücre modellerinde inceliyorum.

Ancak yıllar içinde başka bir soru da giderek daha fazla ilgimi çekmeye başladı: Klinik öncesi araştırmalarda ürettiğimiz kanıt ne kadar güvenilir?

Özellikle hücre kültürü çalışmalarında deney tasarımı, kullanılan göstergelerin yorumu ve sonuçlardan çıkarılan nedensel iddialar arasında önemli sorunlar bulunabiliyor. Bu nedenle son dönem çalışmalarımda hücre kültürü temelli araştırmalarda metodolojik kalite, kanıt gücü ve araştırma standartları üzerine yoğunlaşıyorum.

Otofajik hücre ölümü literatürünü incelediğimiz çalışmalarımız bu açıdan önemli bir örnek oluşturuyor. Literatürde yaygın olarak kullanılan bazı deneysel göstergelerin, iddia edilen biyolojik sonuçları göstermek için tek başına yeterli olmadığını ve nedensellik iddialarının çoğu zaman mevcut deneysel kanıtın ötesine geçtiğini araştırıyoruz. Bu çalışmalar aynı zamanda hücre kültürü araştırmalarında sistematik risk değerlendirme araçlarının geliştirilmesine yönelik çalışmalarımıza da zemin oluşturdu.

Eğitim Araştırmaları

Akademik çalışmalarımın ikinci ana eksenini tıp ve yaşam bilimleri eğitimi oluşturuyor.

İzmir Ekonomi Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin kuruluşundan itibaren fakültenin sanal öğrenme ortamının geliştirilmesi ve yönetiminde görev aldım. Zaman içerisinde eğitim teknolojilerine olan ilgim daha geniş bir eğitim araştırmaları alanına dönüştü.

Bugün aktif öğrenme, eleştirel düşünme, araştırma becerilerinin öğretimi ve eğitim ortamlarında güç ve rol dinamikleri gibi konular üzerinde çalışıyorum.

Son yıllarda çalışmalarımın önemli bir bölümünü üretken yapay zekânın yükseköğretimde kullanımı oluşturuyor. Özellikle yaşam bilimleri ve tıp eğitiminde yapay zekâ okuryazarlığı, öğretim elemanlarının AI kullanımına adaptasyonu, değerlendirme yöntemlerinin dönüşümü ve akademik bütünlük üzerine çalışıyorum.

Bu alanda yalnızca yapay zekânın eğitimde nasıl kullanılabileceğiyle değil, hangi kullanımların pedagojik olarak anlamlı olduğu ve eğitimin temel amaçlarını nasıl etkilediğiyle ilgileniyorum.

FEBS ve Uluslararası Eğitim Çalışmaları

Uzun yıllardır Türk Biyokimya Derneği ve Federation of European Biochemical Societies (FEBS) bünyesindeki faaliyetlerde yer alıyorum.

2015 yılında FEBS tarafından Young Scientist olarak seçildim ve Berlin’de düzenlenen FEBS Kongresi’nde sözlü bildiri sundum. 2019 yılında FEBS Educational Fellow olarak University of Chester’da bir dönem boyunca tıp öğrencilerinin biyokimya eğitimine katıldım.

2022 yılından itibaren FEBS Integration and Networking Committee’de görev aldım ve FEBS Network Education Channel’ın yönetimini üstlendim. FEBS Academy ve farklı FEBS eğitim etkinliklerinde aktif öğrenme, eğitim tasarımı ve yapay zekânın eğitimde kullanımı üzerine eğitmen ve konuşmacı olarak yer aldım.

2025 yılında Türk Biyokimya Derneği FEBS Education Ambassador görevini üstlendim.

2027 yılı itibarıyla çalışmalarımı FEBS Education and Training Committee üyesi olarak sürdüreceğim.

Uluslararası eğitim çalışmalarında benim için en değerli taraflardan biri, farklı ülkelerden yaşam bilimleri eğitimcilerinin benzer sorunlara nasıl farklı çözümler geliştirdiğini görmek. Bu nedenle eğitim çalışmalarımı yalnızca araştırmanın değil, aynı zamanda akademik topluluk oluşturmanın da bir parçası olarak görüyorum.


Araştırma alanları

Kanser metabolizması · Redoks biyolojisi · Otofaji · Klinik öncesi araştırmalarda kanıt kalitesi · Hücre kültürü araştırma metodolojisi · Tıp ve yaşam bilimleri eğitimi · Aktif öğrenme · Eleştirel düşünme · Üretken yapay zekâ ve eğitim